Ešlisfręši veitir svör viš spurningum um tilurš heimsins

Hér koma nokkrir punktar varšandi spurningar og stašhęfingar um ešlisfręši hjį bloggurum varšandi žessa frétt um Stephen Hawking:

Einhver hélt žvķ fram aš žaš žyrfti atóm til aš mynda massa

Žaš žarf ekki atóm til aš mynda massa. Flest allar öreindir hafa massa.  Ķ svartholum eru til dęmis engin atóm, heldur samfalliš efni. Fyrstu atómin uršu til ca. 225 sek eftir Mikla - hvell.

Žaš žarf bara orku til aš mynda žyngdarsviš, žótt atóm bśi aš sjįlfsögšu yfir orku sem er t.d. fólgin ķ massa žeirra.

Fólk er lķka aš tala um "žyngdarafl" og hvaš hafi skapaš žaš

Žyngdarafl er ekki rétt aš segja og į ekki viš. Afl er orka į tķmaeiningu og hefur lķtiš aš gera meš fyrirbęriš sem viš ķ daglega lķfinu skynjum sem žyngdarkraft.  Žyngdarafl er vinnan sem er unnin af žyngdarkrafti į tķma.

Massi skapar žyngdarkraft og žyngdarkrafturinn fylgir alltaf massanum.  Svo massi Mikla-hvellsins gat skapaš žyngdarkraftinn sem skapaši Mikla-hvell.  Massi sveigir tķmarśmiš, en žar sem viš getum ekki skynjaš sveigjuna žį skynjum viš ķ stašinn žyngdarkraft.

Varšandi žaš aš spyrja śt ķ žaš óendanlega, eins og margir trśašir gera en reyna sķšan ekkert aš skilja ešlisfręši alheimins, en efast žó ekki sjįfir um eigin trśarsetningar og slangur, žį er žetta vitaš:

Ķ alheiminum eru til įkešnir alheimsfastar sem ekki er hęgt aš bśa til śr öšrum ešlisfręšilegumföstum, sem dęmi ljóshraši.  Śr žeim mį bśa til nįttśrulegan lengdarskala alheimsins, sem er svo smįr aš viš höfum enga leiš til aš skoša hann nśna.  Žar gęti legiš leyndarmįliš į bak viš allt.

Žetta kemur beint frį ešlisfręšisnillingnum syni mķnum, sem er ašeins tvķtugur Smile


mbl.is Ljóst aš Guš skapaši ekki heiminn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Massi sveigir tķmarśmiš, en žar sem viš getum ekki skynjaš sveigjuna žį skynjum viš ķ stašinn žyngdarkraft.

Ég var vķst hrósa žér fyrir žessa setningu į blogginu hjį Svani, en žaš var nęsti bęr viš... sonurinn :)..

Góš hugsun varšandi samspil skynjunar og ešlisfręši... skilašu kvešju til tvķtuga hugsušarins :)

Ólafur ķ Hvarfi (IP-tala skrįš) 2.9.2010 kl. 22:08

2 Smįmynd: Margrét St Hafsteinsdóttir

Takk.......skila kvešju

Margrét St Hafsteinsdóttir, 2.9.2010 kl. 22:16

3 identicon

Skarplega athugaš hjį strįknum. "Massi skapar žyngdarkraft og žyngdarkrafturinn fylgir alltaf massanum" er einmitt mįliš ķ hnotskurn.

Žaš er ansi öflugur lįnasamningur ķ gangi milli massa og žyngdarkrafts.

Björn (IP-tala skrįš) 2.9.2010 kl. 22:30

4 identicon

Skilašu góšri kvešju til sonar žķns hann er į góšri leiš.

Ešlisfręši er mjög skemmtilegt fag og margt nżtt aš gerast žar. Hann kemst nokkurš nęrri sannleikanum meš massan og rśmiš. Ešlisfręšingur John Archibald Wheeler sagši eitt sinn: "Space tells mass how to move" while "mass tells space how to curve" Sem leggst śt sem:Rśmiš segir massanum hvernig hann į aš hreyfast į mešan massinn segir rśminu hvernig žaš į aš verpast.

Žorvaldur Žórsson (IP-tala skrįš) 2.9.2010 kl. 22:47

5 Smįmynd: Įsthildur Cesil Žóršardóttir

Margrét mķn, ég er lķka į žeiri skošun aš heimurinn hafi myndast įn ašstošar "Gušs".  En svo er žetta spurning um hvaš viš viljum kalla Guš, alheims kęrleik og ljós eru oršin sem mér finnst best lżsa žvķ.

Įsthildur Cesil Žóršardóttir, 3.9.2010 kl. 11:55

6 identicon

Margir hafa brugšist viš ummęlum Hawkings. Hann hefur reyndar sagt sjįlfur aš žegar viš skiljum og getum bśiš til kenningu um tilurš heimsins žį verši hśn svo skiljanleg aš allir muni geta rętt hana. Og žaš sem hann nefnir er eftirfarandi og viš getum öll skiliš žaš eša ęttum aš ķhuga amk: Orkan sem er fólgin ķ alheiminum viršist vera samtals nśll (annars gęti hann ekki myndast, žaš vęri gegn nįttśrulögmįlum), žvķ orkan sem fólgin er ķ massa eša įžreifanlegu efni er vegin upp meš žeirri orku sem er fólgin ķ žyngdaraflinu sem fylgir massanum. Žess vegna nefnir hann žyngdarafliš, massi /efni og žyngdarafliš viršast vera tvęr hlišar į orkupeningi alheimsins sem saman hefur veršgildiš nśll. Afhverju heimurinn myndast er ekki ljóst, en er greinilega mögulegt og lķklega óhjįkvęmilegt. Žaš sem Hawking er aš segja er aš allt sem žarf til sköpunar alheimsins liggur ķ honum sjįlfum. Hin vķsindalega spurning veršur žessi – getum viš rannsakaš og sett fram haldbęrar kenningar um ešli „heimsins“ įšur en til Miklahvells kemur og žį afhverju hann veršur. Nś žegar vitum viš svolķtiš um ešli einskisins (nothingness). Lķklega er fullkomlega slétt og óendanlegt „ekkert“ óstöšugt fyrirbęri.

Hermann Žóršarson (IP-tala skrįš) 3.9.2010 kl. 12:45

7 identicon

"žvķ orkan sem fólgin er ķ massa eša įžreifanlegu efni er vegin upp meš žeirri orku sem er fólgin ķ žyngdaraflinu sem fylgir massanum."

Žś ert eitthvaš aš misskilja, til žess aš heildarorka alheimsins vęri nśll žyrfti aš vera til fyrirbęri sem vęri neikvęš orka og neikvęšur massi. Enn sem komiš er ķ dag eru fįar vķsbendingar sem benda til aš eitthvaš slķkt sé til. Vęri žaš svo mundi žaš hafa grķšarlega žżšingu fyrir ešlisfręšina.

Žaš er enginn orka fólgin ķ žyngdarsviši, žyngdarsviši veršur til vegna orku. Orkan svegir rśmiš og myndar žyngdarsvišiš.

Ég vil žó benda į aš orka eyšist ekki og žvķ eilķft fyrirbęri, žvķ žarf hśn ekki aš hafa myndast.

Elķas (IP-tala skrįš) 3.9.2010 kl. 13:30

8 Smįmynd: Margrét St Hafsteinsdóttir

Žakka öllum.

Ķ aths. 7 skrifar sonur minn Elķas.  

Sjįlfri finnst mér ešlilegast aš heimurinn hafi skapaš sig sjįlfur og žróast eftir žvķ

Margrét St Hafsteinsdóttir, 3.9.2010 kl. 14:32

9 identicon

Elķas gjemle...vissi aš žś vęrir žessi dularfulli sonur ;D

Davķš Finnbogason (IP-tala skrįš) 5.9.2010 kl. 16:28

10 Smįmynd: Óskar Arnórsson

Flott śtskżring og lókisk hjį Elķasi.

Enn žaš er ólógiskt aš afneita tilvist Gušs meš ešlisfręši. Heimurinn er ašeins flóknari enn svo aš hann verši śtskżršur meš ešlisfręši... "nothingnesset" eša ekkertiš er kanski žaš sem er oft kallaš sį "spirituelli" hluti heimsins og hlżtur allt öšrum lögmįlum enn ešlisfręšinnar.

"Sjįlfri finnst mér ešlilegast aš heimurinn hafi skapaš sig sjįlfur og žróast eftir žvķ" hehe...

Góšur pistill og skemmtilegur...

Óskar Arnórsson, 5.9.2010 kl. 21:11

11 identicon

Sęl Elķas og Margrét

Bara aš vitna ķ Hawking sjįlfan, įn žess aš ég hafi sérstaka skošun į žessu. Hafi ég misfariš meš eitthvaš ķ fyrri athugasemd eru žaš vķst örugglega mķn mistök.

"The answer is that, in quantum theory, particles can be created out of energy in the form of particle/antiparticle pairs. But that just raises the question of where the energy came from. The answer is that the total energy of the universe is exactly zero. The matter in the universe is made out of positive energy. However, the matter is all attracting itself by gravity. Two pieces of matter that are close to each other have less energy than the same two pieces a long way apart, because you have to expend energy to separate them against the gravitational force that is pulling them together. Thus, in a sense, the gravitational field has negative energy. In the case of a universe that is approximately uniform in space, one can show that this negative gravitational energy exactly cancels the positive energy represented by the matter. So the total energy of the universe is zero.

— Stephen W. Hawking

A Brief History of Time: From the Big Bang to Black Holes (1988), 129."

Kvešja

Hermann

Hermann Žóršarson (IP-tala skrįš) 5.9.2010 kl. 22:35

12 Smįmynd: Mofi

Fyrir įhugasama, sjį: John Lennox um rök Stephen Hawkins

Mofi, 6.9.2010 kl. 14:57

13 Smįmynd: Margrét St Hafsteinsdóttir

Žakka fyrir įhugaverš skrif :-)

Margrét St Hafsteinsdóttir, 12.9.2010 kl. 01:41

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband